Mandala Vereniging

Kleuren en hun betekenis

Terug naar kleuren

Er staan linken naar de betreffende kleuren:
KLeur Groen
Kleur Geel.
Kleur Oranje
KLeur Rood
Kleur Paars
Kleur blauw

Wat doen de kleuren met ons.

Alhoewel ons tijdschrift Mandala elk kwartaal bol staat van kleuren, vormen en de omlijstende verhalen kan ik het niet laten een beetje licht op “kleur” te werpen. We zijn erdoor omringd, we werken ermee en we kunnen ons geen leven voorstellen zonder kleur.
Er zijn mensen die kleurenblind zijn, wat betekent dat ze rode en groene tinten niet van elkaar kunnen onderscheiden. Dit betreft meer dan 1.00.000 Nederlanders! Doe zelf eens de test.
Oliver Sacks beschrijft in zijn boek “Het eiland der kleurenblinden”, mensen op een klein eilandje in de Stille Oceaan, die helemaal geen kleuren kunnen zien en in een wereld leven die wij zouden omschrijven als een ouderwetse ‘zwart-wit” film.

Het oog
Wat ons als eerste opvalt aan het oog is de iris of het regenboogvlies, de kleur van het oog. We zien direct welke kleur iemands ogen heeft. Heel af en toe kom je iemand tegen met twee verschillend gekleurde ogen en dat werkt toch telkens weer licht verwarrend. Je blijft ernaar kijken! De iris is een soort diafragma (vergelijkbaar met dat van een fototoestel) dat de pupil of lens groter of kleiner kan laten worden: zo klein als een speldenprik bij veel binnenvallend licht of groter naarmate het donkerder wordt Het licht valt door de pupil het oog binnen en komt op het netvlies. Dit netvlies bevat de lichtgevoelige deeltjes, die onderverdeeld zijn in staafjes en kegeltjes. De staafjes zijn actief bij een laag lichtniveau. De kegeltjes nemen de kleuren waar. In het centrale gedeelte van het netvlies bevinden zich bijna alleen kegeltjes. Naar buiten toe nemen de kegeltjes af en de staafjes toe. Dat verklaart dat we aan de randen van het blikveld slecht kleuren kunt zien en dat we bij het toenemen van duisternis steeds minder kleuren gaan zien en ook wat onduidelijker gaan zien. Waar alle gevoelige zenuwuiteinden achter het oog bij elkaar komen tot de oogzenuw zit onze “blinde vlek”.
Kleuren waarnemen kunnen we dus het beste bij goed licht. Daglicht is fantastisch licht en wanneer je naar het noorden gericht werkt is dat licht ook nog eens neutraal van karakter.

Een oppervlak dat alle licht absorbeert noemen we zwart en dat alle licht in gelijke mate weerkaatst, noemen we wit. Via een prisma kun je het licht uiteen laten vallen in de kleuren van de regenboog: het kleurenspectrum. Onze ogen zijn voor wat het zien betreft, niet gevoelig voor de straling aan weerszijden van dit regenboogspectrum.
Kleur zien is in feite de kleur zien die er niet is. De rode lap noemen wij rood omdat alleen het rode licht teruggekaatst wordt en de tegenovergestelde kleur: groen, geabsorbeerd wordt. Aangezien dat altijd weer zo is noemen we de lap dus rood, want dat is wat we zien.