Kleur oranje

Kleur oranjeterug naar kleur

Oranje is soms een moeilijke kleur: niet in de natuur, maar in het interieur en in kleding. Omdat er weinig oranje voorkomt in de natuur kent deze kleur niet zoveel symboliek als de andere kleuren.

De naam oranje is afkomstig van het Perzische narang (Spaans naranje) en betekent sinaasappel. In een sinterklaasliedje zingen we nog over “de appeltjes van oranje”.
Oranje is het symbool van ons koningshuis. Via een associatie met de Franse stad Orange werd een link gelegd met het Huis van Oranje. Koninginnedag op 30 april kenmerkt zich door oranje ballonnen en vlaggetjes. Er wordt oranjebitter gedronken.
“Oranje” is een begrip geworden en staat voor alle nationale sportteams, voetbal in het bijzonder. Het oranjelegioen wordt gevormd door de supporters die bij internationale wedstrijden uitgedost zijn met oranje kleding, pruiken en opblaasbare hoofddeksels en kronen. Oranje balletjes worden op de antennes van de auto’s gestoken en naarmate we met “oranje” verder doorstoten in de finales neemt de oranjegekte toe: hele straten worden versierd.
Een variant op de Nederlandse vlag: rood – wit – blauw, is oranje – blanje – bleu. De VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie) voerde deze kleuren op hun vlag, waarop ook het symbool van de VOC prijkte.
De grootste rivier in Zuid-Afrika is de Oranjerivier, zo genoemd omdat de kleur van de aarde daar naar oranje zweemt. De Oranje Vrijstaat was daar een van de boerenrepublieken.
In Ierland is oranje door Koning Stadhouder Willem III de kleur van de kolonisten geworden. In Noord Ierland worden nog elk jaar door de Oranje Orde de Oranjemarsen gehouden.
Na wat zoeken vind ik nog het volgende over oranje (ook wel pomeranskleur genoemd): de kleur staat zowel voor prestatie- en geldingsdrang, als ook voor onbestendige en eigen roem.
In het boekje getiteld “Magie van de taal en Symboliek der kleuren” (van L. De Beer en C. Meiners) wordt o.a. verteld dat oranje analoog is aan de Zon. De oranje zonnekleur straalt in de aura als teken van zelfgevoel en trots, zolang we nog steeds ons eigen Ik als middelpunt zien. “Het oranje, als zonnekleur, brengt warmte en levendigheid, terwijl de genezende kracht van oranje stralen van activerende aard is, net als de invloed van rode stralen”.
De heraldische kleur oranje (wapenschilden) wordt in de heraldische arcering weergegeven als verticale lijnen onderbroken door punten.
Echte oranjes geven prachtige pasteltinten wanneer ze met wit gemengd worden en prachtige bruinen wanneer ze met grijzen of zwart gemengd worden.
Het Taschenlexikon der Farben leert ons het volgende over oranje:
Pompoenoranje, mandarijnoranje, sinaasappeloranje, meloenenoranje, wortelkleur en afrikaantjesoranje spreken voor zich.
Herfstgoud is een andere naam voor terra di Siena. De kleur van beukenbladeren voordat ze vallen. In het Frans feuille morte, in het engels dead leaf, withered leaf of autumn leaf.
Pompejigeel is een licht oranje kleur, gemengd met lichtgrijs, waardoor een camelkleur ontstaat. Deze kleur werd in de oudheid gebruikt, net als een rodere tint Pompejirood en sienna.
Saruq is een middelbruingrijze tint. Een kleur die voorkomt in de zachte, dicht geweven Perzische tapijten uit het dorp Saruq in het gebied van Hamadan in Perzië. In het Frans saroq of saroque, in het engels saruk of sarouk.
Vandijckbruin is de bruine kleur die de Vlaamse schilder Antonius van Dijck veel gebruikte. 1599-1641.
Roestbruin, ook wel nootbruin, is genoemd naar de kleur van roest die ontstaat op het oppervlak van ijzer onder invloed van zuurstof en luchtvochtigheid. De naam roest is afgeleid van het Sanskriet rudh voor rood. In het oudnoors ryth, in het grieks e-ryth-ros, in het latijn rubigo, in het Frans rouille en in het engels rust.
Linoleumbruin is de kleur van ongeverfd linoleum, dat is samengesteld is uit lijnolie en kurk.
Bronskleurig of bronzino (licht oranje vermengd met donker antraciet). Het woord brons komt van het franse bronze, het italiaanse bronzo of bronzino, uit het latijnse aes brundisinum, wat koper uit Brundisium (de stad Brindisi in zuid-Italië) betekent.
Cadmium oranje is een volle oranje kleur. Wanneer gesproken wordt over een “diep cadmium oranje” wordt hiermee een oranje bedoeld dat naar rood neigt.
Eikenbruin, aardebruin, gelaatskleur, geelbruin, goudbruin, goudgeel, grijsbruin, grijsoranje, bruinoranje, haarbruin, havannabruin of tabaksbruin, lichtbruin, kaneelbruin, koffiebruin, cacaobruin, camel of kamelenbruin, karamel, kastanjebruin, zalmkleur, leemkleur, negerbruin (het woord “neger” betekent zwart), nootbruin, amandelbruin, roodblond, roodharig, sahara, chocoladebruin, bruin als gebruind door de zon, teakhoutkleurig. Deze namen geven allemaal bruintinten aan die ontstaan door een tint oranje te vermengen met een tint grijs (tussen lichtgrijs en donker antraciet). De hoeveelheid grijs bepaalt wat er aan kleurkracht overblijft.