Kleur rood

Kleur Rood terug naar kleur

Rood
En nu we het toch over rood hebben. Een primaire kleur. Een kleur die opvalt, die agressie kan uitstralen, ons doet stoppen omdat er gevaar kan dreigen, die hartstocht doet oplaaien. De kleur van oorlog, bloed, revolutie en onrust, liefde en warmte. Tijdens de burgeroorlog in Rusland werd indertijd gevochten tussen de witten en de roden. Rusland vormde in de koude oorlog het rode gevaar. China wordt geassociëerd met de kleur rood. Zie ook het rode boekje van Mao. Rood komen we in grote mate tegen in elk chinees restaurant. Het socialisme en aanverwante varianten hebben rood als symbolische kleur. In de Pinkstertijd worden in de katholieke kerk rode misgewaden gedragen, die verwijzen naar de kleur van de vurige tongen. Kardinalen dragen kardinaalrood of scharlakenrood om aan te geven dat ze bereid zijn hun eigen bloed te offeren voor de kerk. Valentijnsharten zijn altijd rood, pure chocolade zit in rood papier, karnemelk in een rood pak. Henna is een rode kleurstof die in bepaalde culturen gebruikt wordt om haar, handpalmen en voetzolen rood te kleuren. Brandweerwagens zijn rood. Oostere bruiden dragen rood.
Deels is de psychologische betekenis van kleuren universeel. Elke cultuur heeft echter zo zijn eigen idee over kleur en betekenis. Laten we er niet om strijden. Aan kleur bekennen heb je je handen al vol.

Spreekwoorden en gezegdes met rood:

Voor iemand de rode loper uitleggen: iemand met veel respect ontvangen. Er gaat geen koninklijk bezoek voorbij zonder die rode loper.
Reageren als een stier op een rode lap: een overdreven reactie hebben. We weten inmiddels dat diezelfde stier geen rode kleur ziet maar afgaat op de beweging.
De rode draad in het verhaal: het onderwerp en thema van het verhaal. Mijn rode draad is nu: rood.
De rode haan op het dak zetten of de rode haan laten kraaien: iets in brand steken.
Hij heeft de rode halsband gekregen: hij is onthoofd. Tijdens de franse revolutie was dit bij de revolutionairen wel een favoriet kledingstuk.
Dat staat met rode letters in de almanak: dat is belangrijk.
Een echte schipper bevaart ook de rode zee: de liefde bedrijven terwijl een vrouw haar maandelijkse stonde heeft. Gevalletje van tantrische seks!
Rood staan: schulden bij de bank hebben.
Rood zijn: stemmen op of lid zijn van een progressieve politieke partij.
Een rode kaart krijgen: tijdens een voetbalwedstrijd van het veld gestuurd worden. Zie de laatste wereldkampioenschappen voetbal.
Een rooie rug was 1000 gulden waard.
Heden rood, morgen dood. Dat spreekt voor zich.
Rode baard, duivelse aard komt uit het oude volksgeloof en betekent dat roodharigen niet te vertrouwen zouden zijn.
Wij noemen het echte rood “knalrood”, de duitsers “hochrot” en de engelsen “true red”.
Elke taal kent heel veel benamingen voor de kleuren. We kunnen met gezonde ogen 3.000.000 kleurnuances onderscheiden, op basis van vergelijken. Geen wonder dat we in de taal zoveel verschillende woorden kennen voor de diverse kleuren. Om nog maar even bij rood te blijven...
een rode greep uit het “Taschenlexikon der Farben” van A. Kornerup en J.H. Wanscher.
Amarant. Zo rood als de bladeren van de duizendschoon, die, ook als de plant verwelkt is, haar kleur blijft behouden
Morgenrood of aurora. Een onbestemde kleur rood van hemel en wolken bij zonsopgang. Homerus spreekt van de “rosevingerige dageraad”.
Bleekrood: een aantal tinten afgeleid van knalrood met veel wit en weinig kleurkracht. Bijvoorbeeld: mosselrose, venetiaansrose, pastelrood/pastelrose.
Bloedrood. Andere namen zijn bronsrood, oriëntrood, turks rood en bruinrood. De kleur van het aderlijke bloed. Bloedrood is waarschijnlijk een van de oudste kleurnamen. De kleur “rood” zou afgeleid zijn van de naam “bloedrood”. In het sanskriet: rudhira (bloed), in het grieks: erythros (bloedrood, later rood), in het latijn: rutilus (rood) en in het oudnoors: rodra (bloed). Onder bruinrood vallen ook tomatenrood en aardbeienrood.
Bordeaurood: wijnrood.
Vuurrood: vlammend rood.
Chinarood: ook wel calypsorood, vermiljoen of scharlakenrood.
Magentarood: een donkerrood dat als purper gezien kan worden.
Robijnrood.
Kreeftrood.
Krabrood.
Flamingorood: De latijnse naam: phoenicopterus roseus komt uit het grieks: phoinix betekent purper, een kleur afgeleid van bloedrood. De Phoeniciërs zouden de kleurstof purper uitgevonden hebben.
Roestrood/roestbruin: een echte vossenkleur.
Geraniumrood. Een bloedrode geranium: Geranium sanguineum.
Granaatrood: genoemd naar het mineraal granaat.
Hanenkamrood: de haan wordt ook wel gebruikt als symbool voor vuur.
Perzikrood is ook een afgeleide van knalrood.
Frambozenrood.
Koraalrood: ook wel jaspisrood, de kleur van het mineraal jaspis.
Rode bessenrood: kersenrood.
Kardinaalrood, een kleur alleen voor kardinalen bestemd.
Karmijn of karmozijn: vroeger een dure kleurstof die gemaakt werd uit een soort rode schildluizen.
Koperrood. Genoemd naar het metaal koper, cuprum in latijn. Cuprum: metaal uit Cyprus.
Zalmrood.
Lakrood: een rode verfstof die in India gemaakt werd van een insect: coccus lacca. In het hindoestaans betekent lac/lakh 100.000, het aantal diertjes dat nodig was om een bepaalde hoeveelheid verfstof te maken. Rond 1500 werd deze verfstof graag gebruikt door italiaanse meesters.
Mahonie.
Ossenbloed. Deze roodbruine kleur zie je in oude huizen op de plafonds.
Paprikarood.
Rood van pepers en van port.
Scharlakenrood: Deze kleurennaam is waarschijnlijk afgeleid van het persische woord: sakirlat: een kledingstuk geverfd met de verfstof van de schildluis. In het arabisch: siqillat, in het latijn: scarlatum, in het oud-frans: escarlate en in het Duits: scharlach. In het engels werd het scarlet.
Spectrumrood: de kleur uit het lichtspectrum met een golflengte tussen 600 en 780 mµ, specifieker met de golflengte 614 mµ.
Terracotta: baksteen- of dakpanrood.
Titiaanrood. De italiaanse schilder Tiziano Vecelli (1477-1576) gebruikte deze kleur veelvuldig als haarkleur in zijn portretten.
Tomaatrood en
Wijnrood.